VC - vitale capaciteit
Vitale capaciteit (VC): de volumeverandering van de long tussen een maximale inademing en maximale uitademing. De manoeuvre kan op verschillende manieren worden uitgevoerd:
1. De snelheid van de ademmanoeuvre is niet zeer groot
- De vitale capaciteit wordt bepaald tijdens een inademingsmanoeuvre. Vanaf rustademniveau wordt eerst maximaal diep uitgeademd en daarna maximaal diep ingeademd. We spreken van de inspiratoire vitale capaciteit (IVC).
- De vitale capaciteit wordt bepaald tijdens een uitademingsmanoeuvre. Vanaf rustademniveau wordt eerst maximaal diep ingeademd en daarna maximaal diep uitgeademd. We spreken van de expiratoire vitale capaciteit (EVC), in de Angelsakische literatuur ‘slow vital capacity’ genoemd.
2. De bepaling wordt tijdens een maximaal snelle ademmanoeuvre verricht
- Als de bepaling wordt verricht tijdens een maximaal snelle uitademing begonnen na een maximaal diepe inademing spreken we van de geforceerde vitale capaciteit (FVC); een juistere maar zelden gebezigde benaming is geforceerde expiratoire vitale capaciteit (FEVC).
- Als de bepaling wordt verricht tijdens een maximaal snelle inademing begonnen na een maximaal diepe maar niet snel uitgevoerde uitademing spreken we van de geforceerde inspiratoire vitale capaciteit (FIVC).
Bij gezonde personen zijn de op verschillende manieren gemeten VCs vrijwel gelijk. Bij patiënten met obstructieve longziekten is de tijdens een uitademing bepaalde VC echter kleiner dan die verkregen met een inademingsmanoeuvre, waarbij
IVC > EVC > FVC.
Daarom moet altijd duidelijk worden aangegeven welke VC is bepaald..
Aanbevolen procedures
- Quanjer PhH, Tammeling GJ, Cotes JE, Pedersen OF, Peslin R, Yernault JC. Lung volumes and forced ventilatory flows. Official Statement of the European Respiratory Society. Eur Respir J 1993; 6 suppl. 16: 5-40.
- Miller MR et al. Standardisation of spirometry. ATS/ERS task force: standardisation of lung function testing. Eur Respir J 2005; 26: 319-338.