Adipositas, zwangerschap en etnische verschillen
Toename van thoracaal vet zou kunnen leiden tot een stijvere thorax; de literatuur is daarover echter tegenstrijdig. Totale longcapaciteit, residuaal volume, de VC en het FEV1 worden niet door adipositas beïnvloed. Bij mannen is er vooral centrale vetdepositie; door de abdominale vetophoping wordt de FRC verkleind in zittende en liggende houding. Dit vergroot de kans dat er tijdens de normale ademhaling luchtwegafsluiting optreedt in basale longgebieden. Cotes (ref. 1-3) toonde aan dat overgewicht enige invloed heeft of longfunctie-indices.
Ook de zwangerschap heeft geen belangrijke gevolgen voor spirometrische indices. Totale longcapaciteit en VC veranderen niet tijdens de zwangerschap, wel neemt de FRC af met 10-25 %. Dit vergroot de kans op luchtwegafsluiting tijdens de normale ademhaling.
Bij kinderen en adolescenten is er positieve correlatie tussen de Quetelet index (gewicht/lengte²) en longfunctie, mogelijk omdat een hogere index duidt op meer spiermassa. Er is bij jongens geen verband tussen overgewicht en longfunctie, bij meisjes zou een toegenomen Quetelet index zelfs gepaard gaan met een iets grotere longfunctie: de verklaring zou zijn dat er bij jongens vooral centrale vetdepositie plaats vindt, en bij meisjes vooral perifere vetdepositie zonder invloed op de long (ref. 1). Het gebruik van de Quetelet index is echter op zich verdacht, omdat deze index niet onafhankelijk is van de lengte.
Verschillen tussen etnische groepen worden elders behandeld.
Ref. 1 - Lichaamsgewicht en longfunctie
- Schwartz JD, Katz SA, Fegley RW, Tockman MS. Analysis of spirometric data from a national sample of healthy 6- to 24-year-olds (NHANES II). Am Rev Respir Dis 1988; 138: 1405-1414.
- Fung KP, Lau SP, Chow OKW, Wong TW. Effects of overweight on lung function. Arch Dis Child 1990; 65: 512-515.
- Cotes JE, Chinn DJ, Reed JW. Body mass, fat percentage, and fat free mass as reference variables for lung function: effects on terms for age and sex. Thorax 2001;56:839–844.