Referentiewaarden voor spirometrie kiezen
Er is meer dan genoeg keuze uit referentiewaarden voor de spirometrie. Wereldwijd wordt echter maar een beperkt aantal op grote schaal gebruikt: Quanjer EGKS/ERS, Hankinson, Wang, Zapletal, and Polgar [1]. Zij zijn gebaseerd op lineaire regressie, hetgeen niet optimaal is en het ook onmogelijk maakt om het hele leeftijdsbereik van kleuter tot bejaarde te omvatten. De vergelijkingen van Hankinson vormen een uitzondering omdat gebruik wordt gemaakt van 'piecewise polynomial regression', zonder aansluitingsproblemen van adolescent naar volwassene; zij omvatten het leeftijdsbereik van 8-80 jaar en zijn geldig voor blanken en zwarte Amerikanen. De Quanjer EGKS/ERS voorspelde waarden voor spirometrie zijn te laag, die van Polgar en Zapletal passen slecht en leiden tot een leeftijdsafhankelijke bias (zie hier en hier). Stanojevic et al. waren de eersten die een nieuwe techniek toepasten, met 'smoothing splines', waardoor er naadloze voorspellingen ontstonden (alleen voor blanken) van 4-80 jaar.
De Quanjer GLI-2012 regressievergelijkingen voor spirometrie, gegenereerd door het Global Lung Function Initiative, vertegenwoordigen de huidige stand van de techniek; zij zijn geldig van 3-95 jaar voor blanken, zwarte Amerikanen, en mensen in Noord-Oost en Zuid-Oost Azië. Zij worden aanbevolen door de
- European Respiratory Society,
- American Thoracic Society,
- Australian and New Zealand Society of Respiratory Science,
- Asian Pacific Society for Respirology,
- Thoracic Society of Australia and New Zealand
- en the American College of Chest Physicians.
Deze referentiewaarden zijn derhalve de eerste keus.
Bij de keuze van referentiewaarden moet tenminste met het volgende rekening worden gehouden:
- Hoe goed passen de voorspelde waarden bij een representatief monster van gezonde mannen en vrouwen, jongens en meisjes, die nooit gerookt hebben. Er zijn ten ten minste 150 gezonde niet-rokende vrouwen en 150 mannen nodig om na te gaan of zij passen bij de Quanjer GLI-2012 voorspelde waarden. Daartoe kan men gebruik maken van software waarmee gegevens van maximaal 60.000 individuen kunnen worden geanalyseerd. Daarnaast is er software waarmee voor individuen de voorspelde waarde en de "ondergrens van normaal" (LLN) kan worden berekend. De meeste fabrikanten van spirometers hebben deze regressievergelijkingen inmiddels in hun software geïmplementeerd.
- Gebruik alleen instrumenten die voldoen aan de minimum eisen van ATS/ERS.
- Spirometrisch onderzoek dient professioneel te worden uitgevoerd, want zowel onvoldoende medewerking van de onderzochte als suboptimale instructie en supervisie, en onvoldoende kwaliteitscontrole leiden tot systematische onderschatting van FEV1 en (F)VC.
- Indien u tot de conclusie komt dat in gezonde individuen de gemeten waarden stelselmatig lager of hoger zijn dan voorspeld, controleer dan zorgvuldig of er iets aan de hand is met uw appratuur of met de uitvoering van het onderzoek. Houd er echter rekening mee dat systematische verschillen met de Quanjer GLI-2012 voorspelde waarden het gevolg kunnen zijn van een niet-representatief monser uit de bevolking: z-scores van gegevens met > 1000 mannen of vrouwen kunnen tot 0.3 z-scores, en voor >150 mannen of vrouwen 0.4 z-score van de voorspelde waarde afwijken.
Literatuur:
1. Polgar G, Promadhat V, eds. Pulmonary Function Testing in Children: Techniques and Standards. Philadelphia, Saunders, 1971.
2. Quanjer PH, Stanojevic S, Cole TJ et al. and the ERS Global Lung Function Initiative. Multi-ethnic reference values for spirometry for the 3-95 years age range: the Global Lung Function 2012 equations. Eur Respir J 2012; 40: 1324–1343. PubMed